Рухани мұра және шығыстану ғылыми мектебі
2026 жылы отандық ғылым мен руханият саласы көрнекті ғалым, мемлекет және қоғам қайраткері, тарих ғылымдарының докторы, профессор Рамазан Сүлейменовтың туғанына 95 жыл толуын атап өтуде. Бұл – қазақ шығыстану ғылымының қалыптасуы мен институционалдық дамуына өлшеусіз үлес қосқан тұлғаның тағылымды өмір жолын қайта зерделеуге мүмкіндік беретін айтулы дата.
Рамазан Сүлейменов – Қазақстандағы шығыстану бағытының ғылыми-теориялық негізін қалаушылардың бірі. Ол өз еңбектерінде Орталық Азия халықтарының тарихы, халықаралық қатынастар, Шығыс елдерінің саяси-әлеуметтік дамуы мәселелерін терең талдап, ұлттық тарихнаманың мазмұнын жаңа деректермен байытты. Ғалымның зерттеулері отандық шығыстану ғылымын деректанулық, методологиялық тұрғыдан жаңа деңгейге көтерді.
Сүлейменовтің ғылыми қызметі тек зерттеу еңбектерімен шектелген жоқ. Ол Қазақстанда шығыстану ғылымын дербес академиялық бағыт ретінде қалыптастыруға айрықша еңбек сіңірді. Оның бастамасымен және тікелей ұйымдастырушылық қызметінің нәтижесінде Р.Б. Сүлейменов атындағы Шығыстану институты құрылып, ғылыми-зерттеу орталығы ретінде жүйелі жұмысын бастады. Институттың негізгі миссиясы – Шығыс елдерінің тарихы, мәдениеті, тілі мен өркениетін кешенді түрде зерттеу арқылы Қазақстанның ғылыми және зияткерлік әлеуетін арттыру.
Ғалымның жетекшілігімен көптеген жас зерттеушілер тәрбиеленіп, шығыстану мектебі қалыптасты. Ол ғылыми кадрлар даярлау ісіне, халықаралық ғылыми байланыстарды нығайтуға, архивтік және қолжазба қорларын жүйелеуге ерекше мән берді. Нәтижесінде Қазақстан шығыстануы аймақтық деңгейден халықаралық ғылыми кеңістікке шығуға мүмкіндік алды.
Рамазан Сүлейменов – тек академиялық ортада ғана емес, қоғамдық-саяси салада да беделге ие болған тұлға. Ол ұлттық мүдде мен ғылыми адалдықты ұштастыра отырып, ғылымның қоғам дамуына қызмет етуі керектігін үнемі алға тартты. Оның өмірлік ұстанымы – білімге адалдық, тарихи шындыққа құрмет және мемлекетшілдік көзқарас.
95 жылдық мерейтой – ғалымның бай мұрасын жаңаша пайымдау, оның еңбектерін қазіргі геосаяси және мәдени үдерістер тұрғысынан қайта қарастыру үшін маңызды кезең. Бүгінде Р.Б. Сүлейменов атындағы Шығыстану институты негізін қалаушының ғылыми дәстүрін жалғастырып, Шығыс пен Батыс өркениеттері арасындағы диалогты терең зерттеу бағытында жүйелі жұмыстар жүргізуде.
Рамазан Сүлейменовтың есімі – отандық ғылым тарихында алтын әріппен жазылған. Оның 95 жылдығы – тек бір институттың емес, бүкіл қазақ ғылымының мерейлі мерекесі. Ғалымның ғылыми мұрасы мен ұйымдастырушылық қызметі алдағы буын зерттеушілер үшін әрдайым бағыт-бағдар болып қала бермек.
